Over onze school


Beknopte geschiedenis van “De Markeschool” in Wachtum

 
Het is zeker dat er in 1741 al een school bestond in Wachtum, want op 25 juni 1741 werd er bij meester Jan Alting een dochter geboren, dat meldt het  kerkelijk geboorteregister.
 
In 1836 werd er een brief van de provincie naar de gemeente Dalen gestuurd waarin staat dat het gemeentebestuur van Dalen moet zorgen voor een lening voor verbetering aan de school in Wachtum. Voor de verwarming moesten de kinderen ‘s morgens een schoolturf meenemen. De meisjes namen hun schoolstoofje mee naar school. Lezen, schrijven, rekenen waren de hoofdvakken, terwijl dictee en stellen belangrijk waren voor het schrijven van brieven. Het zingen zorgde voor de afwisseling. Enkele namen van de eerste onderwijzers waren Jan Alting, meester Lubbers, Jan Hendrik Helwich, Harm Hilbrands.
 
Het schoolgebouw werd verbeterd, want in 1851 werd de bouw van een nieuwe school aanbesteed voor het bedrag van f.1275,- Op 15 januari 1886 gingen in Wachtum 44 kinderen naar school, hetgeen recht gaf op een onderwijzer van bijstand. Dit was meestal een kind dat een jaar  langer naar school had gegaan. Zijn leeftijd was tussen de 15 en de 19 jaar. De beloning van een hulp onderwijzer was f.2,- per week. Zijn taak was, de kleintjes bezig houden. In de wet van 1878 werd het minimum salaris van een schoolhoofd bepaald op f. 700,- per jaar. Behalve lesgeven moest hij ook zorgen voor het schoonmaken van de school, dit moest 6 x per jaar gebeuren en elke 6 weken moesten de ramen schoongemaakt worden. Dit diende buiten schooltijd te gebeuren en hij mocht hiertoe geen kinderen gebruiken.
 
In 1898 met de inhuldiging van Koningin Wilhelmina gingen de kinderen uit Wachtum  met linnenwagens naar de school in Dalen .Zij kregen daar voor het eerst chocolademelk en een hanepoot ( krentebroodje). Na de kroningsfeesten werd om de 2 of 3 jaar een schoolfeest gehouden. Er was dan een optocht met versierde wagens en bogen. Hieruit blijkt dat het schoolfeest in Wachtum al heel oud is.
 
In 1904 gingen in Wachtum 24 jongens en 31 meisjes naar het dagonderwijs, 3 jongens en 11 meisjes volgden het herhalingsonderwijs, terwijl 3 jongens en 2 meisjes kosteloos onderwijs genoten.  Op 16 april 1904 werd de boerderij van Mans Anninga, die achter de school stond, door de bliksem getroffen. Het vuur sloeg over naar het rieten dak van de school en met enige hulp ( zo wordt beweerd) brandde de oude school met meubilair en leermiddelen tot de grond toe af. Het onderwijs werd toen gegeven bij de fam. Hidding (Schepers Roelf) in het Westereind en bij de fam..Vleems (Buters Harm) in het Oostereind. Er werd een nieuwe school met 3 lokalen gebouwd. De kosten waren f.9926,11( inclusief meubilair) En op 19 mei 1905 wordt de nieuwe school feestelijk geopend met optocht en vuurwerk.
 
De kinderen gingen ook op excursie. De Broekkamp, die toen uit bos en heide bestond, werd ontgonnen met 6 ossen voor de ploeg. Dit werk werd door de kinderen bezocht. Naast het leren werd er ook gespeeld. Het schooljaar begon altijd met kringspelen, zo werden de nieuwe leerlingen meteen opgenomen in het schoolgebeuren. Buiten de schoolvakanties om, die veel korter waren dan nu, kregen de kinderen uit de hoogste klassen “erpelverlof”. Zo konden ze hun ouders helpen met de aardappeloogst. In het begin van de 20e eeuw werd er meestal met een griffel op een lei geschreven. Die later werd vervangen door een schrift. De jongste kinderen schreven met potlood, terwijl de oudste kinderen de kroontjespen en inktpot gebruikten.
 
Na de 2e wereldoorlog begon de in 1905 geopende school gebreken te vertonen. De speelplaats was te klein en de inspecteur  van volksgezondheid had ook zijn bedenkingen over de hygiënische toestand. In 1959 werd de bouw van een nieuwe school door de gemeente Dalen op de urgentielijst geplaatst. De kosten van deze school waren f.110.000,- Op 28 augustus 1964 werd de school, die voortaan “Markeschool”zou heten door burgemeester Boer geopend. Ter gelegenheid van deze opening hebben de Oud-Wachtumers , als dank voor een reünie in 1962, een oorkonde en een zonnewijzer, die een plaatsje in de tuin van de school heeft gekregen, aangeboden. Meester Gerrits was het hoofd van de school. Hij werd in 1965 opgevolgd door meester van Huissteden. Het oude gebouw werd verbouwd tot dorpshuis met een gymnastiek accommodatie, zodat de leerlingen hier hun gymnastieklessen konden volgen. Het dorpshuis ( De Kom) werd in 1968 geopend.
 
In 1975 werd het voortbestaan van de “Markeschool” bedreigd, omdat er nog maar 26 kinderen naar de school gingen, terwijl er in 1965 nog 40 en in 1936 zelfs nog 83 leerlingen waren( Wachtum was toen de 2e school in de gemeente Dalen). Met medewerking van de eigenaar van een Saksische boerderij, werd door onderwijzend personeel en oudercommissie een advertentie in de dagbladen geplaatst, waarin een kinderrijk gezin werd gevraagd zich in Wachtum te vestigen. Een stormloop van gegadigden was het gevolg. Het gezin Velzel uit Adorp ( Ov) met 9 kinderen werd gekozen. Veranderingen in het onderwijs gingen door en de lagere school werd basisschool. In 1984 werd de “Markeschool” verbouwd en uitgebreid voor een bedrag van f. 280.000,- De kleuters die altijd in Dalen naar school gingen, konden nu in het eigen dorp naar school gaan, wat het aantal leerlingen op 41 bracht. Als bijzonderheid moet worden vermeld dat Wachtum de eerste kleuterleider uit de verre omgeving binnenhaalde nl. Ger Boesjes. Het hoofd van de school was Gosse Dekker.
 
(bron jubileumboek De Markeschool 1964-1989)
 
In 2007 wordt de “Markeschool” intern verbouwd. De directeur is inmiddels een aantal dagen ambulant en krijgt een eigen kamertje, waardoor deze rustiger kan werken. Het magazijn  wordt daardoor beter toegankelijk voor het personeel. Tussen een van de lokalen en de hal wordt een schuifwand geplaatst, zodat de hal groter wordt. Hierdoor is er meer plaats voor kinderen om rustig op de hal te werken en hoeft het overblijven (scholen zijn inmiddels verplicht om hiervoor gelegenheid te bieden), niet meer in een lokaal plaats te vinden. Op 28 augustus 2009, als de “Markeschool” 45 jaar bestaat, telt de school 31 leerlingen, waarbij opgemerkt moet worden dat er dan geen groep 5 is en het personeel alleen uit juffen bestaat.
 
Eerste foto
bij de voordeur staat de echtgenote van burgemeester J. Boer; de burgemeester zelf op de rug gezien. De dames in Drents costuum zijn: v.l.n.r. Hennie Albring - Albertje Wassen - onzichtbaar- Mattien Smit en Hillie Buls.




Tweede foto:
v.l.n.r.  Schoolhoofd Meester Gerrits en burgemeester J. Boer om de voordeur te openen en echtgenote en de dames in  ouderwetse Drentse klederdracht. 

 
DAG VAN OUD WACHTUMERS - 19 MEI 1962
 
Precies 2 jaar vóór 1964 n.l., dus in 1962 was er met een daarvoor speciaal ingesteld comité een Dag v. Oud Wachtumers georganiseerd en tijdens de opening van het nieuwe Schoolgebouw, t.w. de MARKESCHOOL werd ook dit comité daarvoor uitgenodigd, waar Geert Buls ook zitting in had.
 
Bij de opening op 28 augustus 1964 vond dus de onthulling plaats v.w.b. de naamgeving MARKESCHOOL. Tijdens de opening werd door, (nu wijlen) Jans Berends uit Dalen namens alle 800 bezoekers van de Dag v. Oud Wachtumers in 1962 een  zonnewijzer met bijbehorende sokkel aangeboden.  Zij wilden n.l. iets terug doen voor de voortreffelijke ontvangst van de Oud-Wachtumers op 19 mei 1962.
 
Onder de sokkel werd in de grond een rolprent gedeponeerd met daarop alle namen v.d. bezoekers op 19 mei 1962. Deze zonnewijzer staande op het gazon is in de loop der tijd bij reorganisatie van het plantsoen door de gemeente rondom het terrein van de school enigszins verplaatst.  Waar naar toe  ????? Of de rolprent met de namen nog ooit eens tevoorschijn zal komen ?






Zittend op de eerste rij v.l.n.r.:
Klaas Lanning (hereboer), Jan Assen (boer en huisslachter), Gerhard Hilbrands (boer en Markegenoot), Henderik Scholten (voorzitter) - 'd Aole Smid en Albert Eising Sr. ('d Aole bakker).
 
Daarachter staand v.l.n.r.:
Geert Buls (secr. penningmeester - gemeente ambtenaar), Roelof Lubbers, Dalen (tevens Oud-Wachtumer) en initiatiefnemer - gemeente ambtenaar, Gerrit Jan Vrielink (boer te Grevenberg), Jan Hidding Kzn. (boer), Albert Sanders (directeur Coöp. Zuivelfabriek "Ons Belang"), Jan Eising Dzn. (boer en raadslid) en Berend Hegen (boer).




De school nu.